Vervolgcursus kunstgeschiedenis (hedendaagse kunst)

Najaar 2026, 6 lessen

Euro 110,- (exclusief fysieke cursusmap, inclusief kopje koffie/thee/fris per avond)

Cursusdata 

  1. Maandag 21 september '26: Van Magisch Realisme tot CoBrA
  2. Maandag 28 september '26: Van popart naar op-art 
  3. Maandag 12 oktober '26: Neo-expressionisme 
  4. Maandag 9 november '26: Beeldhouwkunst en architectuur
  5. Maandag 16 november '26: Nederlandse hedendaagse schilders en fotografen
  6. Maandag 23 november '26: Kunstroof, roofkunst en vervalsingen

Cursusinhoud

De vervolgcursus gaat door waar de basiscursus ophoudt, namelijk de periode na de Tweede Wereldoorlog. In deze vervolgcursus kijken we dus vooral naar de hedendaagse kunst, maar we gaan in de eerste les even terug naar het begin van de twintigste eeuw om een opmaat te hebben. 

  • De cursus bekijkt de Westerse kunstgeschiedenis van na de Tweede Wereldoorlog tot heden
  • De cursus gaat uit van beelden en het verhaal erbij
  • De cursus is gericht op ‘plezier’ tijdens de lessen
  • De cursus is ook te volgen als je de basiscursus niet gedaan hebt

De cursus bestaat uit zes lessen. Elke les duurt twee en een half uur. Tijdens elke les is er een pauze waarin koffie of thee gedronken kan worden. Na afloop van elke les krijg je gratis digitaal een uitgewerkte tekst van hetgeen verteld is. Bij afloop van de vervolgcursus heb je dus ook de uitwerking van de lessen, zodat je alles nog een keer kunt nalezen. Je hoeft zodoende ook geen boeken aan te schaffen voor de cursus. Maar als je eventueel wel meer over een onderwerp zou willen lezen, geef ik op deze website een lijst met boeken voor verdieping.

In de cursusmap van de cursus hedendaagse kunst zijn er vijf hoofdstukken beschreven. Maar om het tempo iets omlaag te schroeven tijdens de les is ervoor gekozen om de vijf hoofdstukken over zes avonden te verdelen. Zo hebben we meer tijd per onderwerp en is het tempo ietsje lager dan in de basiscursus.

Als voorkennis hoef je alleen je interesse mee te nemen in kunst en kunstgeschiedenis. De cursus is gericht op jong en oud. Er wordt soms gerefereerd aan de basiscursus en het is aanbevolen eerst de basiscursus te volgen, maar het is zonder meer ook mogelijk zonder voorkennis deel te nemen aan deze vervolgcursus. Het is bedoeld voor mensen die meer willen weten van Karel Appel. Of van Escher, of van Le Corbusier, Andy Warhol, Jeff Koons, Niki de Saint Phalle, Lucian Freud en Anton Corbijn. Of voor mensen die willen weten wat CoBrA of popart is. 

De inhoud van de cursus richt zich op beeldende kunst en architectuur (tekeningen, schilderijen, beeldhouwkunst en architectuur) en dus niet op de literatuur-, muziek- of theatergeschiedenis. We moeten ons beperken om het begrijpelijk te houden.

Ik vertel graag over kunst, de verhalen erachter en geef deze cursus wederom zonder winstoogmerk. Ik geef ook specifiek aandacht aan vrouwelijke kunstenaars, die in de traditionele kunstgeschiedenis nog wel eens vergeten worden. Tevens richt ik me op Nijmegen en de Betuwse regio, dus op een lokaal publiek. 

Ik heb zelf altijd een voorliefde gehad voor de klassieke kunst en kunstgeschiedenis en de oude meesters. Toen ik schreef aan deze vervolgcursus ben ik steeds meer de hedendaagse kunst gaan waarderen en begrijpen. Het is soms geen kunst om “mooi” te vinden, maar kunst die je aanzet om iets ervan te vinden. Werken van hedendaagse kunstenaars leveren op veilingen vaak meer op dan werk van de oude meesters. Smaken verschillen en veranderen in de tijd. Maar de verhalen die achter de kunstenaars en de werken zitten maken ook deze periode voor mij geweldig om over te vertellen. Ook de laatste les die over kunstroof en list en bedrog gaat, is vol interessante verhalen. Het is weer een hele leuke serie lessen geworden.

(De podcasts die je kunt downloaden op deze pagina worden deze zomer vernieuwd)

Beschrijving van de zes lessen:

Les 1: Van Magisch Realisme tot CoBrA

21 september 2026

We gaan in deze vervolgcursus in op de kunstgeschiedenis na de Tweede Wereldoorlog. Dat heet ‘hedendaagse’ kunst. Alles vanaf 1880 tot de Tweede Wereldoorlog heet ‘moderne’ kunst. Hedendaags komt dus na modern. In de eerste les van de vervolgcursus beginnen we bij Carel Willink en het magisch realisme. Vervolgens staan we stil bij de tekeningen van Escher. Daarna bekijken we de Nederlandse expressionisten Kees van Dongen en Jan Sluijters. We gaan op bezoek bij De Ploeg in Groningen en gaan naar Bergen aan Zee voor een ontmoeting met Leo Gestel. We gaan via Piet Ouborg naar de CoBrA beweging met Karel Appel en Corneille. Terug naar het kind. Het experiment als doel. Een boeiend begin van de cursus.

Lees meer »

Les 2: Van popart naar op-art

28 september 2026

In de tweede les van de vervolgcursus behandelen we de jaren ’50 en '60. We beginnen met het abstract expressionisme en het boeiende leven van Jackson Pollock, Willem de Kooning en Mark Rothko. Vervolgens kijken we naar Frank Stella die netjes binnen de lijntjes kleurt. We staan stil bij de vreemde collages van Robert Rauschenberg. We gaan uitgebreid in op de popart en Andy Warhol, Roy Lichtenstein en David Hockney. Dan gaan we naar de Europese variant van popart kijken, met vreemde figuren als Yves Klein die alleen in blauw schildert en Nikki de Saint Phalle die op haar kunstwerken schiet. Met Christo & Jeanne-Claude en hun ingepakte gebouwen sluiten we deze les af. 

Lees meer »

Les 3: Neo-expressionisme

12 oktober 2026

We starten met de optische kunst (op-art) van Vasarely en Bridget Riley. We kijken naar de Italiaanse arte povera van Pistoletto en gaan naar de New Yorkse metro en de graffitikunst van Keith Haring. Ook staan we stil bij de werken van Banksy. In de jaren '90 komt de neopop met Jeff Koons en Takashi Murakami en vervolgens bespreken we de knotsgekke kunstenaars Damien Hirst en Tracey Emin van de Young British Artist. We sluiten af met de boeiende verhalen van de neo-expressionisten Lucian Freud, Anselm Kiefer en Francis Bacon. Een hele reis van pakkende kunstwerken uit de jaren '70, '80 en '90.

Lees meer »

Les 4: Beeldhouwkunst en architectuur

9 november 2026

In deze les staan we stil bij hedendaagse beeldhouwkunst en architectuur. We beginnen met de beeldhouwkunst van onder andere Henri Moore, Barbara Hepworth, Anish Kapoor, Ai Weiwei en patricia kaersenhout. We gaan door met hedendaagse architectuur van Le Corbusier, I.M. Pei, Francine Houben, Frank Gehry, Hundertwasser en Rem Koolhaas., We sluiten af met een paar Nederlandse punk-schilders uit de jaren '80 die flink aan de weg timmerden: de Nieuwe Wilden zoals Peter Klashorst en Rene Daniels. 

Lees meer »

Les 5: Nederlandse Schilders en fotografen

16 november 2026

In deze les blijven we dicht bij huis. Ook in Nederland is er veel te vertellen over onze hedendaagse kunstenaars en hun werk. Sommigen zijn wereldberoemd. We beginnen in de wondere wereld van Anton Heyboer. Vervolgens gaan we via Marte Röling naar Ans Markus. Ik laat jullie de pakkende werken van Jan Worst zien. En de prachtige stilte in de schilderijen van Henk Helmantel. We gaan naar wereldberoemde fotografen als Rineke Dijkstra en Desiree Dolron. Maar we kijken ook naar mannelijke fotografen zoals Erwin Olaf en Anton Corbijn. We bekijken conceptuele kunst met Jan Dibbets, laten ons verrassen door Job Koelewijn en Ted Noten, kijken naar de creaties van Maarten Baas. We sluiten af met hedendaagse schilders als Michael Raedecker en Marlene Dumas

Lees meer »

Les 6: Roofkunst, list en bedrog

23 november 2026

Oorlog en kunst gaan niet goed samen. Misdaad en kunst passen echter uitstekend bij elkaar. Kunstwerken worden al eeuwenlang gestolen, vervalst en met misleiding verkocht. Dat heeft ertoe geleid dat veel kunstwerken die je op een veiling kunt kopen, of in een museum ziet, niet de echte werken zijn maar vervalsingen. In dit hoofdstuk kijken we naar dit verschijnsel.  Waar moet je op letten? Met welke kunstgrepen word je misleid? We kijken naar het verhaal van beroemde vervalsers als Otto Wacker, Han van Meegeren en Geert Jan Jansen. We kijken naar ‘verbeterd’ werk en regelrechte pastiches. Welke beroemde schilderijen zijn wel eens uit het museum gestolen? Wat gebeurde er met de kunstverzamelingen van rijke joden zoals Jacques Goudstikker in de Tweede Wereldoorlog? En hoe werkt het op een veiling? Deze vragen gaan we in deze les behandelen. 

Lees meer »

Download hier een tekstvoorbeeld uit de cursusmap

Download hier een ander tekstvoorbeeld uit de cursusmap

Download hier de tijdlijnen uit de cursus

Download hier een tekstvoorbeeld uit de cursusmap

Download hier de testvragen van elk hoofdstuk (om alvast te oefenen)...

Speel hier de podcasts af van de lessen (alleen tijdens cursus)

Les 1: Magisch realisme tot CoBrA

Les 2: Action painting tot popart

Les 3: Op-art tot neo-expressionisme

Les 4: Beeldhouwkunst en architectuur

Les 5: Hollandse hedendaagse kunstenaars

Les 6: Kunstroof, roofkunst, vervalsingen